“Historia rządzi się swoimi zasadami” – pisali filozofowie. Odkrycie i opisanie tych zasad jest żmudną i nie wdzięczną sprawą. Warto przypomnieć, że od czasów słynnej przepowiedni Francisa Fukuyamy, że nastąpi koniec dziejów, minęło już 25 lat, ale historia trwa nadal. Otóż, mimo zdecydowanej wygranej prezydenta Wołodymyra Zelenskiego oraz jego fikcyjnej partii bez ideologii, dzieje Ukrainy trwają nadal i pokazują ciekawy fenomen.

Największym międzyklubowym zjednoczeniem w obecnym ukraińskim parlamencie jest grupa „Wartości, Godność, Rodzina”, czyli konserwatyści. Ciekawe, że do grupy weszli posłowie od wszystkich partii parlamentarnych oprócz „Głosu” Swiatosława Wakarczuka. To podpowiada nam, że tradycyjne wartości mogą być dla Ukrainy pewnym fundamentem zjednoczenia się polityków z obozów politycznych, które radykalnie różnią się między sobą.

Przywiązanie obywateli Ukrainy do konserwatywnych wartości, niestety, często jest mylone z paternalizmem, nepotyzmem albo archaizmem. Nie trzeba się łudzić, obywatele Ukrainy dosyć słabo zdają sobie sprawę z tego czym są ideologia i wartości polityczne. Udowadnia to przegrana Petra Poroszenka. Teraz żadnemu byłemu politykowi nie wystarczy zmienić szaty i hasła polityczne, żeby być wybranym – Ukraińcy wymagają cudów tu i teraz. Przedterminowe wybory do ukraińskiego parlamentu udowodniły, że na wygraną może liczyć partia bez ideologii i wartości; wystarczy nowa, stara, albo zapomniana twarz polityka, muzyka, dziennikarza czy generała – i można dostać 4% poparcia w skali kraju.

Wyborcza retoryka Petra Poroszenka była zdecydowanie prawicowa, co spowodowało, że ukraińscy nacjonaliści (z listy partii „Swoboda” startowali kandydaci od „Prawego Sektoru”, „Narodowego Korpusu” i szeregu mniejszych organizacji) uzyskali zaledwie 2%, a z jednomandatowego okręgu wyborczego dostała się tylko jedna osoba od partii „Swoboda”. Warto przypomnieć, że w kampanii prezydenckiej od ukraińskiej prawicy stratował Ruslan Koszulyński (wynik – 1,26%). Natomiast, lider „Narodowego Korpusu” Andrij Bilecki nie poparł żadnego z uczestników wyborów i określił wybory prezydenckie cyrkiem. Jednocześnie, Ihor Smieszko i jego partia „Siła i Honor” udowodniła, że wystarczy być generałem, o którym wszyscy zapomnieli i powiedzieć, że masz tajny plan wyzwolenia Krymu i Donbasu by otrzymać 6% poparcia. Tak czy inaczej tradycyjna ukraińska prawica przeżywa kolejną porażkę, a od manifestu zjednoczenia z 2017 zostały tylko wspomnienia.

Pewnie dzień 14 października („Pokrowa” – uroczystość Matki Bożej odchudzoną przez Kościół Wschodni i uznana na Ukranie za uroczystość patronalną wojska ukraińskiego) jest jedyną datą, która jednoczy cały spektrum ukraińskiej prawicy od „Swobody” i „Narodowego korpusu” do „Europejskiej solidarności” i „Demokratycznej Siekiery”. Również w październiku tego roku, „Narodowy korpus” inicjował akcję „Ostatni Punkt kontrolny (checkpoints)” (Zołote – obwód Ługański), która miała na celu uniemożliwić odprowadzenie ukraińskich wojsk (co było jednym z warunków spotkania Zelenskiego z Putinem w formacie Normańskim w Paryżu). Mimo, zapowiedzi akcja nie urosła do ogólnoukraińskiej i nie odniosła sukcesu. Obecnie w 15 kilometrach od Zołotego od 1 stycznia 2020 separatyści prowadzą regularne ostrzały z armat kalibru 122, 150 i 120 mm (zgodnie z Mińskimi porozumieniem podobne rozdaję uzbrojenia mają być wycofane z linii frontu).

1 stycznia 2020 – urodziny Stepana Bandery zostaly uczczone marszem, w którym uczestniczyłi tylko zwolennicy „Swobody”, a wcześniej w Kijowskim ośrodku partii doszło do rozłamu. W listopadzie 2019 były poseł „Swobody” Jurij Lewczenko zapowiedział powołanie własnej formacji politycznej.

Jesienią 2019 było ogłoszono powołanie kolejnej prawicowej partii – „Społeczeństwo przyszłości” – liderem nowej partii ma być Jewgenij Karas, lider „C14”. Warto dodać, że „C14” dwukrotnie wygrała sprawę przeciwko telewizji „Gromadskie”, która w swoich publikacjach nazywała „C14” organizacją „neonazistowską”. Karas podkreśla, że nowa partia opowiada się za rozwojem i modernizacją gospodarki z jednoczesnym poparciem konserwatywnych wartości.

W styczniu 2020 w ukraińską przestrzeń informacyjną wkroczyła mało znana prawicowa organizacja „Tradycja i porządek”, która uczciła pamięć Ghasema Solejmani pod ambasadą Iranu w Kijowie. Następnie, aktywiści „Tradycja i porządek” zorganizowali akcje protestu w Kijowie, Lwowie i Charkowie związku z zagrożeniem wprowadzenia cenzury przez obecne władze.

Wszytko wskazuję na to, że ukraińska prawica jest bardzo dialektycznym tworem, ponieważ potrafi jednoczyć się tylko przez podziały.

Warto podkreślić, że niektóre z nowych prawicowych partii nie wykluczają swojego uczestnictwa w wyborach na Donbasie jeżeli będą one przeprowadzane przez oficjalny Kijów.

Trudno prognozować, jak będzie wyglądać ukraińska scena polityczna po rządach Zelenskiego, którego rosyjski wywiad nazywał nacjonalistą, tylko dlatego, że prezydent Ukrainy przypomniał, że ZSSR wspólnie z Hitlerem dokonał rozbioru Polski i rozwiązał Drugą Wojnę Światową.

Jako konkluzję obecnego stanu prawej sceny politycznej na Ukrainie warto przytoczyć wypowiedz Sergieja Korotkich (pseudonim Bosman), Białorusina, obywatela Ukrainy, zwiadowcy pułku „Azow” i byłego działacza rosyjskich nacjonalistycznych i panslawistycznych stowarzyszeń:

Jakościowy rozwój ukraińskiego nacjonalizmu, możliwy wyłącznie po zerwaniu z tradycją XIX-wiecznego nacjonalizmu. Bandera, Swoboda, UNA-UNSO czy Jarosz nie są aktualni i nie są atrakcyjni dla współczesnego wyborcy. Jestem przekonany, że potencjał i ruch do przodu jest możliwy tylko pod warunkiem jakościowych zmian ukraińskiej prawicy w kierunku konserwatywnym”.

Prawica jest jedyną ideową formacją na ukraińskiej scenie politycznej, wszystko wskazuję na to, że obecne podziały skutek kryzysu tożsamościowego i braku wiarygodnego lidera. Ale już teraz jest jasne, że zjednoczenie szeroko rozumianej prawicy będzie odbywało się na zasadach chrześcijańskich wartości konserwatywnych, główne pytania: – kto będzie sterował tym procesem i wokół kogo to zjednoczenie będzie się odbywało.

Eugeniusz Bilonozhko

НАПИСАТИ ВІДПОВІДЬ

Please enter your comment!
Please enter your name here